Hoe bescherm je je kinderen tegen blauw licht?

Het blauwe licht van schermen is schadelijk voor de ogen, vooral voor de kleinsten: hun ooglens laat de schadelijke stralen van dit licht veel makkelijker door. Dat leidt tot allerlei klachten en kan het netvlies (en dus het zicht) blijvend beschadigen, tenzij ze blauwlichtbrillen dragen.

Naast de risico's die meestal gelinkt worden aan blootstelling aan het blauwe licht (migraine, vermoeide ogen, LMD enz.), worden bij de jongsten steeds vaker andere gevaren genoemd.

Kinderen en het blauwe licht van schermen: een maatschappelijk probleem en een kwestie van volksgezondheid

Natuurlijk valt niet te ontkennen dat de digitale wereld (met al zijn tools) enorme positieve effecten heeft voor kinderen, onder meer omdat ze er makkelijker kennis en vaardigheden mee opdoen. Dat scholen hun digitale transformatie voortzetten, komt ook doordat computers en digitale tools bijdragen aan de denkontwikkeling en de sociale integratie van kinderen en jongeren, en tegelijk nieuwe lesmethodes mogelijk maken.

Eén ding is wel zeker: schermen kunnen een echt gezondheidsrisico zijn als ze te veel of verkeerd gebruikt worden, op elke leeftijd, maar nog meer voor kinderen. Ouders, leerkrachten en naasten moeten dus voorzichtig zijn. De boosdoener is de ledachtergrondverlichting van veel schermen, door het blauwe licht dat ze uitstraalt.

Leren via een scherm op school, spelletjes op de iPad thuis, tekenfilms, videogames… schermen zijn vandaag niet meer weg te denken uit het leven van onze kinderen.

De schadelijke bijwerkingen van schermen bij kinderen

Het ANSES (het Franse nationale agentschap voor gezondheidsveiligheid) waarschuwt, net als andere organisaties en instellingen, voor overmatige schermtijd vanaf jonge leeftijd.

Slaapproblemen, concentratieproblemen en meer

Om te beginnen kan te vaak naar schermen kijken samenhangen met problemen met het geheugen, de slaap, de aandacht en natuurlijk het zicht. Dat steeds meer kinderen steeds jonger een bril moeten dragen, is geen toeval.

Vermoeidheid, oogklachten, slaapproblemen… de problemen door het blauwe licht van schermen zijn bij kinderen nog groter dan bij volwassenen.

Eind 2020 brachten verschillende recente studies op het congres van het European College of Neuropsychopharmacology in Parijs nieuwe inzichten. Ze tonen het verband aan tussen het blauwe licht van schermen en slaapproblemen die kunnen leiden tot ADHD (aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit) bij de kleintjes.

Langdurige achteruitgang van het zicht

Omdat de ooglens van kinderen nog volop in ontwikkeling is, vervult ze haar filterfunctie niet volledig vóór de leeftijd van 10 jaar. Blauw licht kan tot op het netvlies doordringen en het oog en het zicht op lange termijn beschadigen. Dat risico klinkt verontrustend, en dat is het ook. Daarom is het belangrijk om de schermtijd te beperken en/of je te beschermen, want het risico stijgt naarmate de blootstelling toeneemt.

Verschillende oplossingen om kinderen te beschermen tegen de risico's van blauw licht en schermen

De 3-6-9-12-regel van psychiater Serge Tisseron

Serge Tisseron is een Franse psychiater die onder meer de vereniging 3-6-9-12 en de gelijknamige regel oprichtte. Zijn doel: kinderen beschermen tegen de gevaren van schermen en hen leren zichzelf te sturen en te beschermen.

Wat houdt die regel in? Heel eenvoudig:

• Voor 3 jaar geen televisie

• Voor 6 jaar geen spelconsole

• Voor 9 jaar geen internet

• Voor 12 jaar geen internet zonder toezicht

Een kind dat deze grenzen respecteert, heeft al een goede basis en vermijdt een deel van de risico's van schermen. Maar dat is natuurlijk niet genoeg.

6 tips om de impact van blauw licht op kinderen te beperken

Als aanvulling op de algemene regels hierboven kunnen ook enkele maatregelen de risico's in het dagelijks leven beperken:

• Erop letten dat kinderen voldoende afstand houden van schermen: minstens 3 meter van een televisie en 60 cm van een computer of tablet

• Elke 20 minuten een pauze nemen weg van het scherm

• De helderheid van schermen verlagen tot wit grijs wordt

• Blauwlichtfilters op schermen aanbrengen

• Schermen minstens 2 uur voor het slapengaan vermijden

Een laatste oplossing, doeltreffender maar op het eerste gezicht minder voor de hand liggend, is de ogen van kinderen beschermen met blauwlichtbrillen die bij hen passen.

Om kinderen te beschermen tegen het blauwe licht van schermen en de schadelijke effecten ervan, bestaan er oplossingen en de meeste zijn makkelijk toegankelijk. Minder schermtijd, beter gebruik, je uitrusten voor je eraan blootgesteld wordt… het meest doeltreffende blijft verschillende oplossingen combineren om de positieve effecten te maximaliseren.